سايت جامع شهر دزفول Dezful city خبرهاي دزفول عكس دزفول سايت دزفول شهرستان دزفول خبرهای فرهنگی دزفول جاذبه های گردشگری دزفول تاریخ دزفول دیدنی های دزفول عکس های دزفول
:: صفحه اصلي  :: تماس با ما :: سايت شهردزفول :: نشريه الكترونيكي دزفول
پرينت پرينت
آبان ۰۷

حمام کرناسیون ( موزه مردم شناسی دزفول )

جاذبه هاي تاريخي دزفول, جاذبه هاي گردشگري دزفول, عكس هاي دزفول نظر دهید

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

حمام کرناسیون (موزه مردم شناسی) که به شماره ۸۴۷۷ در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده ، یکی از بناهای زیبای معماری دوره قاجاریه در دزفول در مرکز محله کرناسیون در شمالی ترین قسمت بافت قدیم قرار گرفته است.
مرمت این بنا از سال ۸۲ آغاز شد و در سال ۱۳۸۵ به موزه مردم شناسی دزفول تبدیل گردید.

در این موزه انواع آداب و رسوم و مشاغل سنتی دزفول به نمایش گذاشته شده است. همچنین در قسمت گرمخانه آثار فلزی دیدنی و دست نوشته هایی از شخصیت های دزفول قرار گرفته است.
از ویژگیهای انحصاری این بنا که آن را حائز اهمیت فراوان نموده قرارگیری در میان مجموعه ای از بناهای با ارزش شامل خانه های قدیمی بزرگ، مسجد و همچنین مقبره یکی شعرا و عرفای بزرگ دزفول به نام سید عبداله داعی می باشد.

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

ویژگی های معماری حمام کرناسیون :
این بنا با مساحتی حدود ۸۸۰ متر مربع دارای سردری کوچک و زیبا با تزئینات ساده آجرکاری می باشد .بنای حمام به دو قسمت زنانه و مردانه قابل تفکیک بوده که هرکدام از فضاهایی به نامهای دالان ورودی، سربینه،گرمخانه و… تشکیل شده است. میاندر راهروی ارتباطی بین فضای سرد (سربینه) و فضای گرم ( گرمخانه) می باشد که هم باعث جلوگیری از به هدر رفتن گرمای موجود در گرمخانه می شده و هم از ورود مستقیم افراد به فضای بیرون و مواجه شدن با هوای سرد جلوگیری می کرده است. عبور و مرور در قسمت زنانه (جهت ایجاد محرمیت) از پشت بام و از طریق پلکانی صورت می گرفته است که ورودی آن در کوچه مجاور بوده است.
به طور کلی فضاهای بخش مردانه نسبت به بخش زنانه در ابعاد بزرگتری ساخته شده است. سربینه ها به صورت شش ضلعی بوده و حجره هایی به صورت عمود بر هریک از اضلاع آن جهت تعویض لباس قرار گرفته است در حجره ای که پس از دالان ورودی قرار گرفته یکی از آجرهای کف به صورت توخالی رها شده و از آن به عنوان قلک و محل انداختن پول استفاده شده است.
در وسط سربینه برای شستشوی پاها قبل و بعد از حمام حوضی ساخته شده است.
سقف سربینه ها و گرمخانه ها به صورت گنبدی شکل بوده و در بالای آنها دریچه ای جهت استفاده از نور طبیعی و یا تهویه شدن فضاها ساخته شده که به وسیله درپوشی به نام گلجام جهت کنترل عبور و مرور هوا مسدود شده است.

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

در کنار دو بخش مردانه و زنانه آتشدان ها و مخازن آب سرد و گرم قرار دارد. آتشدانها از طریق گربه روها موجب گرم شدن کف فضاهای داخلی نیز می شده است. گفتنی است گربه روها کانالهایی هستند که در زیر گرمخانه ها و به منظور گرم نمودن فضاهای داخلی ایجاد شده اند و عرض آنها در مقیاس انسانی به اندازه عرض شانه یک انسان و ارتفاع آنها به اندازه یک نفر در حالت نشسته می باشد و این نحوه طراحی و ساخت تمیز کردن و زدودن دوده از این مجراها را به صورت یک یا دو بار در سال میسر می نموده است. لازم به ذکر است گازهای سمی و خطرناکی مانند دی اکسید کربن موجود در گربه روها به وسیله مجراهای عمودی دودکش مانندی که در دیوارها تعبیه شده به بیرون هدایت می شده است.
در دیوارهای تمامی فضاهای داخلی حمام مشعلدان هایی جهت ایجاد روشنایی طراحی شده است.

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

نحوه تامین آب مصرفی حمام کرناسیون :
نحوه تامین آب مصرفی حمام، چاه موجود در کنار بنا می باشد که به وسیله حفره های قنات مانندی به آب رودخانه متصل شده و پس از آن به وسیله چرخ چاهی که باحرکت یک چهارپا(گاو) به گردش در می آمده آب را بالا می کشیدند. سپس آب از راه کانالهایی تنبوشه ای (سفالی) به مخازن آب حمام هدایت شده است. گاوچاه حمام شامل دو دهلیز با شیب حدود ۳۰ درجه و طول تقریبی ۸ متر و با پوشش طاق آجری بوده است که کارگر و چهارپا را از گزند آفتاب و باران ایمن نگه می داشته است تا جهت تامین آب مصرفی حمام در بیشتر ساعات روز به کار بپردازد.
دلیل نام گذاری حمام به نام کرناسیون :
محله کرناسیون این محله در ابتدا محل اسکان عشایری بوده است که از کوههای کرناس در شمال شهرستان دزفول به این منطقه کوچ می کرده اند که با گسترش شهر و توسعه شهرنشینی به محلی برای اسکان ثابت آنها مبدل گشته است و همین دلیلِ نامگذاری این محله میباشد .لازم به توضیح است تمامی محله های قدیمی دزفول دارای یک خانه بزرگ و اعیانی متعلق به خان آن محله ، حمام و مسجد بوده است که این محله نیز از این قاعده مستثنی نیست. .این حمام علاوه بر نام کرناسیون به نامهایی همچون حمام نو یا حمام حاج نصیر موسوم است . نام معمار بنا استاد معزی است .
گردآوری و ویرایش : محمد آذرکیش
منبع : اداره میراث فرهنگی شهرستان دزفول
عکس : سعید آریایی – اداره میراث فرهنگی شهرستان دزفول

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی
حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی
حمام کرناسیون دزفول - موزه مردم شناسی

عنوان هاي مرتبط

1,248 بازديد
, , , , , , , , , , ,
ايميل اين مطلب براي دوست ايميل اين مطلب براي دوست

۳ پاسخ به “حمام کرناسیون ( موزه مردم شناسی دزفول )”

  1. mohammd گفت:
    سه شنبه ۲۶ آبان ۱۳۸۸ در ۱۰:۳۹ ق.ظ

    خسته نباشد.خیلی عالی بود اگرامکان دارد عکسهای بیشتری راداخل سایت بگذارید.باتشکر

  2. saeed eftekhar گفت:
    پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۳۸۸ در ۲:۵۸ ب.ظ

    ba tasheakor az hefz va negahdarie hamam kornasian ke tavasote marhom sheikh ali bagh gazeri paedar marhom majid baghgazeri pedar marhom hamid golestani sakhteh shodeh ast lotfan nami az in marde bozorg bordeh shavad ba tashakor dr.saiid eftekhar

  3. saeed eftekhar گفت:
    پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۳۸۸ در ۴:۳۲ ب.ظ

    lotefan az saheb va sazandeye aslie in bana marhom sheikh ALI BAGH GAZERI jad marhom HAMID GOLESTANIFARDniz yadi konid va bar sar dare in bana esme ishan ra benevisid

نظر دهید